Nieuws Wet & Recht Hulpverleners Markt Onderzoek Spierziekten Webwinkel Links Hulpmiddelen Vereniging Mijn VSN Normale lettergrootte Grote lettergrootte Grootste lettergrootte
VSN - Vereniging met veel gezichten
HomeWord lid E-mail Myocafé
Menu
   Vereniging Spierziekten Nederland
deze site internet

sitemap: Sitemap lettergrootte: Lettergrootte

Momenteel online:
75 bezoekers
  Overzicht spierziekten
  Nieuws over MFS
  Meest gestelde vragen
  Publicaties over MFS
  Onderzoek over MFS

    < Home < Spierziekten < Meer over spierziekten

Meer over spierziekten

Miller-Fisher syndroom


Kijk voor meer en actuele informatie over het Miller Fisher-syndroom op de nieuwe website van Spierziekten Nederland.

Wat is het Miller Fisher-syndroom?
Het Miller Fisher-syndroom (MFS) is een zeldzame aandoening waarbij er meestal een combinatie is van dubbelzien, evenwichtsproblemen bij het lopen en de afwezigheid van peesreflexen door een beschadiging van een aantal zenuwen.
De ziekte is genoemd naar dr. C. Miller Fisher die de aandoening in 1956 beschreef als een variant van het Guillain-Barré syndroom (GBS)* MFS is niet erfelijk en niet besmettelijk. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer twintig mensen MFS.

Verschijnselen
De verschijnselen die bij het Miller Fisher-syndroom horen, ontwikkelen zich doorgaans binnen enkele dagen. De oogspieren raken verzwakt waardoor er dubbelbeelden ontstaan. Daarnaast ontstaan er meestal problemen met de coördinatie en kan het lopen lastig worden (mensen lopen dan alsof zij dronken zijn). Ook de spieren van het gezicht kunnen zwak zijn waardoor men de ogen niet goed kan sluiten, er kunnen slikstoornissen optreden en soms wordt het spreken onduidelijk. Met name door de problemen met de coördinatie kunnen dagelijkse bezigheden zoals het aankleden en het eten en drinken moeilijk zijn. Soms ontstaan er ook tintelingen (en zwakte) in armen en benen. In dat geval lijkt het beeld erg op het Guillain-Barré syndroom. Een arts kan bij neurologisch onderzoek de afwezigheid van knie- en enkelpeesreflexen vaststellen.

Oorzaak
De oorzaak van MFS is nog niet helemaal opgehelderd. MFS kan het gevolg zijn van een eerder doorgemaakte 'gewone' infectie en treedt dan waarschijnlijk op als een onbedoelde reactie van het eigen afweer- of immuunsysteem. Antistoffen richten zich dan niet alleen tegen de infectie maar ook tegen het eigen lichaam. Meestal heeft iemand die MFS krijgt, één tot vier weken daaraan voorafgaand een bacteriële (darm-) of virale (luchtweg-)infectie gehad: een grieperig gevoel, buikpijn of diarree. Een veel voorkomende verwekker is de bacterie campylobacter jejuni die vaak wordt gevonden in kip. Het probleem is dat de antistoffen niet alleen de ziekmakende bacterie of virus aanvallen, maar ook eiwitten in bijvoorbeeld de zenuwen van de oogspieren. Daardoor raken deze zenuwen tijdelijk beschadigd.
Het afwijkende bewegingspatroon bij het lopen kan waarschijnlijk worden verklaard doordat het isolerende materiaal (myeline) rond bepaalde zenuwen is aangetast. Deze specifieke zenuwen sturen zogenoemde 'spierspoeltjes' aan. Deze spierspoeltjes zitten in elke spier. Zij geven informatie door aan het ruggenmerg en de hersenen over de snelheid en mate van het strekken van een spier. Zonder deze informatie kunnen de spieren van armen en benen niet goed functioneren. Als de ziekte zich verder ontwikkelt, kunnen ook de gevoelszenuwen, de zenuwen die naar de spieren gaan en de autonome zenuwen aangetast raken. Hierdoor kan er ook krachtverlies van de armen en benen ontstaan. Door aantasting van de autonome zenuwen kunnen in sommige gevallen ook de pupillen en de blaas tijdelijk minder goed functioneren.

Diagnose
Het dubbelzien en de moeite met lopen zullen meestal de aanleiding zijn naar de dokter te gaan. De diagnose is niet altijd eenvoudig te stellen. De ziekte is zeldzaam en kan op het Guillain-Barré syndroom lijken. De neuroloog zal ook altijd de peesreflexen testen die bij het Miller Fisher-syndroom afwezig of verminderd zijn.
Door middel van elektromyografisch onderzoek (EMG) kunnen de snelheid en de elektrische geleiding van de zenuwen naar de spieren en de reactiesnelheid van de spieren worden gemeten. Hierbij kan worden aangetoond dat de myeline, de isolerende substantie van de zenuwvezels, is beschadigd. Bij onderzoek naar de geleiding van de zenuwen kan blijken dat de zenuwen die gevoelsinformatie naar het ruggenmerg en de hersenen overbrengen minder goed werken. Vaak is het eiwitgehalte van het ruggenmergsvocht verhoogd. In het bloed worden vaak specifieke afweerstoffen tegen het 'ganglioside' GQ1b aangetoond. De uitslag van deze test is echter niet direct beschikbaar (duurt meestal een paar weken). De diagnose in de acute situatie wordt daarom meestal gesteld op basis van de combinatie van de klachten en de bevindingen bij neurologisch onderzoek, veelal aangevuld met de uitslag van een EMG en onderzoek van het hersenvocht.

Behandeling
Bij MFS treedt meestal na enkele weken spontaan een verbetering op; veel mensen met MFS zijn binnen enkele maanden (bijna) volledig hersteld. Uit voorzorg worden mensen met deze aandoening vaak opgenomen in het ziekenhuis omdat zich complicaties kunnen voordoen zoals een longontsteking door slikklachten. Soms ontstaat zwakte van de spieren van armen en benen of treden ademhalingsproblemen op zoals bij het Guillain-Barré syndroom. Als iemand ernstig is aangedaan of als er ook duidelijke zwakte ontstaat van de spieren van armen en benen, kan een behandeling met immuunglobulinen (IVIg) worden gegeven. Bij een behandeling met immuunglobulinen worden niet-specifieke menselijke afweerstoffen toegediend via een infuus. De meeste mensen die MFS doormaken, genezen goed maar een aantal houdt maandenlang last van dubbelzien en stuurloosheid bij het lopen.

* Voor meer informatie over het Guillain-Barré syndroom: zie folder K008.

Foldernummer K020
Deze tekst is gecontroleerd door medisch adviseur prof.dr. P.A. van Doorn, neuroloog.


Voor het laatst gecontroleerd: mei 2011



VSN - Lt. gen. van Heutszlaan 6 - 3743 JN Baarn tel: 035-5480480
e-mail: vsn@vsn.nl - Bank: ING 1422400

disclaimer - colofon