Nieuws Wet & Recht Hulpverleners Markt Onderzoek Spierziekten Webwinkel Links Hulpmiddelen Vereniging Mijn VSN Normale lettergrootte Grote lettergrootte Grootste lettergrootte
VSN - Vereniging met veel gezichten
HomeWord lid E-mail Myocafé
Menu
   Vereniging Spierziekten Nederland
deze site internet

sitemap: Sitemap lettergrootte: Lettergrootte

Momenteel online:
99 bezoekers
  Overzicht spierziekten
  Nieuws over PM
  Meest gestelde vragen
  Publicaties over PM
  Onderzoek over PM

    < Home < Spierziekten < Meer over spierziekten

Meer over spierziekten

polymyositis


Kijk voor meer en actuele informatie over polymyositis op de nieuwe website van Spierziekten Nederland.

Wat is polymyositis?
Polymyositis (PM) is een chronische ziekte waarbij meerdere spieren, vooral in de bovenarmen en -benen, ontsteken. Door de ontstekingen worden spiervezels aangetast waardoor soms pijn en vaak krachtverlies optreedt. De ziekte is met medicijnen en revalidatie te behandelen.
Polymyositis is zeldzaam en komt voor bij ongeveer tien op honderdduizend mensen. De ziekte kan op elke leeftijd voorkomen; is niet erfelijk; er is geen besmettingsgevaar.

Speciale vorm: dermatomyositis
Een speciale vorm van polymyositis is dermatomyositis (DM). Hierbij ontstaan naast spierontstekingen, huidafwijkingen. Deze komen vooral voor rondom de ogen en op de knokkels van de handen en gaan soms gepaard met pijn en jeuk. DM ontstaat in Nederland jaarlijks bij vijf op de miljoen mensen. De ziekte kan zich op alle leeftijden openbaren maar komt vooral voor bij kinderen tussen de vijf en vijftien jaar en bij mensen op middelbare leeftijd.

Oorzaak
De ontstekingen in de spieren worden vermoedelijk veroorzaakt door een gestoorde afweerreactie. Normaal gesproken zorgt het afweersysteem (immuunsysteem) er met antistoffen en afweercellen voor dat alles wat niet in het lichaam thuis hoort, wordt opgespoord en verwijderd. Bij PM en DM ziet het afweersysteem de spiervezels of bloedvaatjes in de spieren aan voor lichaamsvreemde stoffen.
Het zijn dus auto-immuunziekten waarbij het immuunsysteem zich tegen eigen weefsel keert.

Verschijnselen
De eerste verschijnselen van polymyositis zijn spierzwakte, mogelijk spierpijn, een algemeen gevoel van malaise en soms ook koorts. Deze klachten kunnen zich vrij plotseling voordoen en lijken dan aanvankelijk op verschijnselen van een zware griep. De klachten kunnen zich echter ook geleidelijk ontwikkelen. Als eerste ontstaan meestal klachten in de bekken- en schoudergordelspieren. Dit merken mensen bijvoorbeeld doordat ze moeite krijgen met traplopen, fietsen en met het tillen van zwaardere voorwerpen. De spierkracht neemt verder af als de ziekte niet behandeld wordt. Omdat de gezonde spieren harder moeten werken, is ook vermoeidheid een veel voorkomende klacht. Veel mensen krijgen bovendien pijn in en rond de gewrichten. Deze pijn hangt waarschijnlijk samen met een andere belasting van de gewrichten.
Ook de aantasting van specifieke spieren kan bepaalde gevolgen hebben. Zo komt kortademigheid voor als de ademhalingsspieren zijn aangetast of als het longweefsel ontstoken is. Als de slikspieren beschadigd zijn, kan dat leiden tot verslikken. Soms kunnen de slikspieren ook dikker worden waardoor het slikken moeilijker verloopt.
Kenmerkend voor dermatomyositis is dat mensen naast bovengenoemde klachten last hebben van huidafwijkingen vooral rondom de ogen en op de handen. De oogleden en het gebied rond de ogen kunnen paarsrood verkleuren en zwellen. Op de knokkels van de vingers, de ellebogen, enkels en knieŽn kan een schilferige rode verkleuring ontstaan. De huid is soms pijnlijk en kan jeuken. Soms ontstaan er ook zweren en wondjes. Meestal doen de huidklachten zich bij deze ziekte eerder voor dan de spierzwakte en spierpijn. Bij kinderen kan echter ook eerst spierzwakte optreden. Een ernstig verschijnsel dat zich vooral bij kinderen voordoet, is aantasting van andere organen, vooral het maagdarmstelsel, hart en longen. Daarnaast kunnen kinderen last hebben van onderhuidse kalkneerslag die aanvoelt als knobbels en schijven en hen erg belemmert bij het bewegen en pijn kan veroorzaken. Ook komen bij kinderen dikwijls vastzittende gewrichten (contracturen) voor.

Diagnose
Om vast te stellen of iemand myositis heeft, doen artsen verschillende onderzoeken. Allereerst vertelt u uiteraard over uw klachten en er vindt een algemeen lichamelijk onderzoek plaats. Daarnaast wordt bloedonderzoek gedaan. Bij myositis komen namelijk enzymen uit de spiervezel in de bloedbaan terecht, onder andere creatinekinase (CK). Verder kan de ontstekingsactiviteit van de spieren door middel van een elektromyografisch onderzoek (EMG) gemeten worden, en wordt een stukje spier (een spierbiopt) onder een microscoop onderzocht. Bij dermatomyositis kan op deze wijze ook een stukje huid onderzocht worden.

Behandeling
PM en DM zijn redelijk goed te behandelen met ontstekingsremmende medicijnen. De behandeling van eerste keus is prednison. Prednison moet langdurig worden gebruikt, eerst in hoge, later in lage dosering. Als de behandeling niet het gewenste effect heeft, kunnen andere immuunonderdrukkers worden gebruikt zoals methotrxaat en azathioprine (Imuran), maar hiervan is het effect minder goed bekend.
Naast ontstekingsremmers kunnen medicijnen worden voorgeschreven tegen specifieke gevolgen zoals hartversterkende medicijnen, pijnstillers tegen gewrichtspijnen of zalf tegen jeuk en pijn bij DM. De behandeling kan worden uitgevoerd door diverse specialisten zoals een neuroloog, reumatoloog en internist. Ter verbetering van de mobiliteit en bij problemen met slikken en voeding kan de hulp worden ingeroepen van een revalidatiearts en paramedici als een fysiotherapeut, ergotherapeut en diŽtist. Met fysiotherapie kan, vooral bij kinderen met DM, verstijving van gewrichten worden voorkomen. Bij klachten zoals pijnlijke onderhuidse verkalkingen of verdikking van de slikspieren kan een operatie soms uitkomst bieden.

Foldernummer K022
Deze tekst is gecontroleerd door de medisch adviseurs dr. J.E. Hoogendijk, neuroloog en dr. F.H.J. van den Hoogen, reumatoloog.

Informatie voor de huisarts

 


Voor het laatst gecontroleerd: maart 2011



VSN - Lt. gen. van Heutszlaan 6 - 3743 JN Baarn tel: 035-5480480
e-mail: vsn@vsn.nl - Bank: ING 1422400

disclaimer - colofon